• نشست بررسی ساز و کار حمایت از حقوق کودک در رسانه‌ها برگزار شد
  • ۱۳:۱۸ (سه شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷)
  • یکی از اتفاقات مهم در دنیای امروز این است که فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در کشور ما تبدیل به رسانه شده‌‌اند و نقش رسانه را بازی می‌کنند.

  • نشست تخصصی «بررسی ساز و کار حمایت از حقوق کودک در رسانه‌‌ها» با حضور متخصصان و فعالان این حوزه روز دوشنبه 24 اردیبهشت ماه در دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزار شد.

    به گزارش روابط‌عمومی دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها، در این نشست که با حضور دکترامیر لعلی ، مدیرمسئول ماهنامه قلک؛ دکتر محمد‌رضا فرنقی‌زاده، رئیس مرکز روابط عمومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ دکتر باقر انصاری، مدرس و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی؛ مهندس مجتبی سادات سرکی، مدیر عامل موسسه فردای روشن کودک؛ سید آرش وکیلیان، مسئول واحد تدوین سیاست‌های معاونت محتوای مرکز ملی فضای مجازی و دکتر ضیائی‌پرور، مدیرکل  دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزارشد، استادان و پژوهشگران این حوزه ضمن بحث و تبادل نظر، از زوایای مختلف به بررسی روندها، قوانین و نقاط قوت و ضعف حقوق کودک در رسانه‌ها و چالش‌ها و مسائل این حوزه پرداختند.

    در ایتدای این نشست، دکتر محمدرضا فرنقی‌زاده، رئیس مرکز روابط‌عمومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: یکی از اتفاقات مهم در دنیای امروز این است که فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در کشور ما تبدیل به رسانه شده‌‌اند و نقش رسانه را بازی می‌کنند. فضایی که در آن اطلاعات در حجمی انبوه و سطحی تولید شده و در ادراک، بینش، طرز تفکر، شیوه زندگی و تصمیم‌گیری مخاطبان تأثیری به‌سزا یافته است. در چنین فضایی بحث از حقوق کودک و چگونگی صیانت از حقوق آنها در رسانه‌ها و فضای مجازی به دغدغه بسیاری از کشورها تبدیل شده است.

    وی با اشاره به تحقیقی که سال گذشته در مورد کودکان در رده‌های سنی 3 تا 15 سال در میزان استفاده از وسائل ارتباطی انجام شده بود، گفت: بر اساس نتایج این تحقیق 66 درصد از کودکان در رده سنی 3 تا 5 سال از تلفن همراه و تبلت استفاده می‌کردند که 30 درصد آنها از 2 سالگی شروع به استفاده از این وسایل ارتباطی کرده‌ بودند و 27 درصد نیز مالک وسیله ارتباطی‌شان بودند. همچنین 90 درصد از موارد استفاده از وسایل ارتباطی در جهت بازی بوده است.

    وی افزود: در این بررسی 32 درصد از خانواده‌ها از بابت استفاده کودکانشان از اینترنت نگرانی نداشتند. در حالی که در انگلستان به خانواده‌ها توصیه می‌شود برای کودکان زیر 16 سال گوشی هوشمند نگیرند. در روش‌های کنترل نیز 50 درصد از خانواده‌ها برای کنترل فرزندانشان آنها را یا به بیرون از خانه می‌بردند و یا سرگرم بازی می‌کردند و 32 درصد نیز اعلام کرده بودند که تلفن همراه را از دسترس کودکانشان خارج می‌کنند. دراین مطالعه حدود 60 درصد از کودکان تقریباً یک ساعت از وقتشان را در روز به کار با این دستگاه کار اختصاص می‌دادند و 42 درصد از خانواده‌ها نیز متمایل به خرید تبلت برای کودکانشان بودند.

    وی با اشاره به شعار جهانی امسال «اتحادیه جهانی مخابرات» گفت: شعار این اتحادیه در سال 2018 «همه‌گیرشدن هوش مصنوعی» است در حالی که ما هنوز در پیچ و خم‌های اولیه فضای مجازی مانده‌ایم. دغدغه حمایت از حقوق کودکان در فضای مجازی بحثی است که سال‌ها پیش از سوی اتحادیه جهانی مخابرات مطرح شده ولی ما به‌تازگی و با چند سال تأخیر وارد این حوزه شده‌ایم.

    فرنقی‌زاده به نقش عوامل مهمی که از سوی اتحادیه جهانی مخابرات در حمایت از حقوق کودکان در فضای مجازی مطرح شده، پرداخت و گفت: ایجاد فضای بر خط امن و متناسب با سن، ایجاد فناوری‌های دیجیتالی و روندهای استاندارد مدیریت و کنترل سوءاستفاده از کودکان برخی از این فاکتورها هستند که برای هر یک از آنها راهکارهای متفاوتی ارائه شده است.

    وی تدوین سیاست‌های حفاظت از کودکان، تعریف حقوق کودکان و تدوین لوایح مربوط به حقوق کودکان را از مهم‌ترین راهکارهایی دانست که می‌تواند در صیانت از حقوق کودکان در فضای مجازی مورد استفاده قرار گیرد.

    رئیس مرکز روابط‌عمومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تأکید کرد: بسیاری از قوانین جامعه و بحث‌های حقوقی این حوزه مربوط به سال‌‌های گذشته یعنی 1343 و 1348 است و ما برای آنکه قوانین کنترلی و حمایتی مناسبی داشته باشیم باید بتوانیم تکنولوژی ذهنی جامعه را در دست گرفته و از فرصت‌ها درست استفاده کنیم. بنابراین قوانین باید به روز باشند زیرا نمی‌توان با قوانین گذشته فضای ذهنی جامعه را مدیریت کرد.  

    دکتر امیر لعلی، مدیر مسئول ماهنامه قلک با اشاره به حقوق کودک در رسانه‌ها گفت: موضوعی که همیشه در ایران مورد غفلت واقع شده، بحث حقوق کودک در رسانه است. کودکان حقوقی دارند اما این حقوق هیچگاه به
     معنای واقعی در رسانه‌ها مورد بحث قرار نگرفته و کودکان را با آن آشنا نکرده‌ایم. شاید این غفلت و بی‌توجهی ناشی از نگاه والدین و شیوه امر و نهی به کودکان باشد که در رسانه‌ها نیز چنین نگاهی وجود دارد.

    وی افزود: کنوانسیون حقوق کودکان در ارتباط با حقوق کودک به شرایط اولیه‌ای اشاره می‌کند که شرایط خاص و ایده‌آلی است، اما ممکن است ما از طرح آنها در رسانه‌ها بترسیم. مثلاً ماده 12 کنوانسیون می‌گوید کودکان در ابراز عقیده چه در مورد مذهب و هر نوع عقیده دیگری آزاد هستند و در بخشی دیگر عنوان می‌کند که کودکان حق آزادی دریافت، ارسال و جست و جوی اطلاعات و عقاید را از هر نوع کتبی، چاپی، به شکل آثار هنری و یا از طریق هر رسانه دیگری را دارند. در ماده 16 نیز چنین آمده که در امور خصوصی خانوادگی و یا مکاتبات هیچ کودکی، نمی‌توان خودسرانه دخالت کرد. حقوقی که ما خیلی از اوقات آن را به رسمیت نمی‌شناسیم و بیشتر سراغ نبایدهای کودک می‌رویم و به او امر و نهی می‌کنیم،  در حالی که این حقوق در کشورهای دیگر پذیرفته شده و جاری هستند.

    وی با بیان اینکه دغدغه مهم و همیشگی ما در مورد کودکان دغدغه نبایدها بوده گفت: ما در خیلی جاها حقوق کودکان را حتی به خود آنها معرفی نکرده‌ایم به‌طوری که بچه‌ها فکر می‌کنند تا موقعی که به سن قانونی نرسند، هیچ حق و حقوقی ندارند و هر چه پدر و مادر می‌گویند همان است و باید بپذیرند. حتی نشریات کودکان نیز تقریباً عاری از این‌گونه محتواها هستند و صرفاً به نکات آموزشی و تربیتی می‌پردازند و شناختی از حقوق کودک ندارند. این یک خلاء جدی در فضای رسانه‌ای کشور است. شاید به این دلیل که دغدغه همیشگی روزنامه‌نگاران و مطبوعات نویسان در فضای مجازی همیشه دغدغه نبایدها بوده است. در این فضا نگاهی که رسانه‌ها نسبت به کودکان دارند، صرفاً نگاه خشونت و جنسی است. یعنی هر گاه کودکی مورد تعرض و یا خشونت واقع شود، می‌گوییم حقوق کودک ضایع شده است.

    مدیرمسئول ما هنامه قلک تأکید کرد: یکی از چالش‌های عمده در بحث از حقوق کودکان در رسانه‌ها این است که هیچوقت صدای واقعی کودکان و اعتراض آنها در فضای رسانه‌ای شنیده نشده و همیشه به صورت نمایشی و ابزاری مورد سوء استفاده قرار گرفته‌اند و کمتر به‌صورت خودجوش در فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی شرکت کرده‌اند، در حالی که این موضوع یک اصل اساسی در کنوانسیون حقوق کودک به‌شمار می‌رود. نکته دیگر اینکه، بحث حقوق کودکان در رسانه‌ها کمتر پوشش داده شده و حتی رسانه‌های کودک و نوجوان نیز به این موضوع توجهی ندارند و نگاه آنها همیشه همان نگاه سرکوب‌هاست.

    وی افزود: نگاه سنتی نسبت به حقوق کودک در رسانه‌ها مانع از پیشرفت و تدوین قوانین ریزتر و موضوعی‌تر نسبت به کنوانسیون حقوق کودک در ایران است و ما هنوز نتوانسته‌ایم بین دیدگاه سنتی و قدیمی با نیاز بچه‌ها، پرسشگری بچه‌ها به دغدغه‌ها و هویت مستقل و کرامت انسانی آنها توازن برقرار کنیم و به آنها بیاموزیم چگونه مستقلانه بیندیشند و تصمیم بگیرند.

    سید آرش وکیلیان، مسئول واحد تدوین سیاست‌های معاونت محتوای مرکز ملی فضای مجازی در بیان صیانت از حقوق کودکان در فضای مجازی، به چگونگی سیاست‌ها و اقداماتی که بخش حاکمیتی و بخش خصوصی می‌توانند در این رابطه انجام دهند پرداخت و گفت: منع هرزه‌نگاری از کودکان یکی از این اقدامات است که در مورد آن اجماع بین‌المللی وجود دارد و برای جلوگیری از آن در بسیاری از کشورها شرایط سختگیرانه‌ای اعمال می‌شود. افشای اطلاعات و سوء استفاده از اطلاعات کودکان نیز از دیگر مسائلی است که در ایران ممکن است به راحتی رخ دهد بدون آنکه برای آن جزایی پیش‌بینی شده باشد.

    وی افزود: برای صیانت از حقوق کودکان در فضای مجازی شش محور عملیاتی پیش‌بینی شده است. اولین محور، ارتقاء آگاهی و مسئولیت‌پذیری است که بصورت عمومی کل جامعه، و به صورت خاص، دستگاه‌ها و شرکت‌هایی که به کودکان در فضای مجازی خدماتی را ارائه می‌دهند، اعم از صدا و سیما، وزارت ارتباطات، شرکت‌های تلفن همراه و پیام‌رسان‌ها مسئولیت‌هایی را برعهده دارند. نقش رسانه در این زمینه بسیار حائز اهمیت است. هم به لحاظ هشیارسازی و هم نقد عملکرد دستگاه‌ها و شرکت‌ها.

    وکیلیان ارتقای سواد فضای مجازی را از دیگر سیاست‌های معاونت محتوای مرکز ملی فضای مجازی عنوان کرد و افزود: سواد رسانه‌ای شامل مهارت‌ها و دانش‌هایی است که افراد ضمن استفاده از فضای مجازی بتوانند از خودشان صیانت کنند. این سواد شامل سواد رسانه‌ای، اطلاعاتی، اینترنتی و دیجیتالی است. در این زمینه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، آموزش و پرورش و سازمان بسیج و مجموعه‌های دیگری فعالیت دارند که متأسفانه بین آنها هم‌افزایی وجود ندارد و عملکرد آنها مطابق با نقشه‌ها، مدل‌ها و شیوه‌های جداگانه‌ای در فضای مجازی شکل گرفته است. همچنین در فراهم‌سازی محتوا و خدمات مناسب، اگر ظرفیت‌های اقتصادی این حوزه فعال شوند و رسانه‌ها آموزش و پرورش را ترغیب به تولید محتوای مناسب کنند، در این بازار جهش بزرگی برای تولید محتوای مناسب برای کودکان رخ خواهد داد.

    وی توانمندسازی کودکان در فضای مجازی را از دیگر وظائف این بخش عنوان کرد و افزود: در توانمندسازی نیاز به یکسری ابزارهای فنی است که امکان کنترل کودک در فضای مجازی را به والدین می‌دهد. این ابزارها به صورت موردی در کشور وجود دارند.

    دکتر باقر انصاری، حقوقدان و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در مورد ضرورت حمایت از حقوق کودکان وسازوکار نهادهای بین‌المللی در این زمینه گفت: در مورد ساز و کارهای حمایت از حقوق کودکان در سطح بین‌الملل و در بین گروه‌های مختلف انسانی، می‌توان گفت کودکان اولین گروه انسانی هستند که مورد توجه واقع شده‌اند. اولین و قدیمی‌ترین سند بین‌الملل که از سوی نهادهای بین‌المللی ارائه و تصویب شده، مربوط به حقوق کودکان است که در سال 1924 تحت عنوان «جامعه ملل« به تصویب رسیده است. از آن زمان تا کنون بحث حقوق کودکان همواره یکی از مهمترین مسائلی بوده که در سطح کشورهای جهانی مطرح و با چالش‌هایی جدی مواجه بوده است. به نحوی که کنوانسیون حقوق کودکان نیز که در سال 1989 به تصویب رسیده بیشترین میزان رزرو را در بین معاهدات حقوق بشری به خود اختصاص داده است. به‌نحوی که از باب پرستیژ بین‌المللی تمامی کشورها عضو این کنوانسیون شده‌اند و خود را نسبت به آن متعهد می‌دانند. زیرا هیچ دولتی دوست ندارد بگویند نسبت به حقوق کودک بی‌مسئولیت است. نهاد بین‌المللی یونیسف که مأموریت اصلی آن در حوزه کودکان است نیز تلاش‌های بسیاری را در این زمینه انجام داده تا به کشورها در زمینه چگونگی فعالیت‌های رسانه‌ای در ارتباط با کودکان و حقوق آنها کمک کند.

    وی افزود: در مورد حقوق کودکان در سطح بین‌الملل چه درگذشته و چه در کنوانسیون دو دیدگاه اساسی مطرح است. در دیدگاه اول کودک موجود آسیب‌پذیری است که به لحاظ ضعف جسمی و فکری باید مورد توجه و حمایت قرار گیرد. در این دیدگاه اجماع بین‌المللی وجود دارد که کودک در پنج حوزه ممکن است در معرض تهدید رسانه‌ها قرار گیرد و باید از آنها محافظت شود که عبارتنداز: تبلیغات، خشونت و ترس، بی‌اخلاقی و بی‌عفتی، آموزش‌ها و اطلاع‌رسانی غلط، تنفر و تبعیض در حوزه‌های مختلف. رویکرد دیگر که بخش عمده‌ای از مواد کنوانسیون را به خود اختصاص داده، رویکرد مشارکتی است که کودکان را همانند بزرگسالان دارای حق و حقوق می‌داند. در این خصوص، اصل بحث به تصویرسازی کودک از رسانه‌ها برمی‌گردد. رسانه‌ها چه اندازه به موضوعات و مسائل و حقوق کودکان می‌پردازند، حریم خصوصی، هویت و تصویر کودکان در رسانه‌ها و انعکاس سوءاستفاده از کودکان دررسانه‌ها از جمله مسائلی هستند که در این بخش به آن پرداخته می‌شود.

    عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی با تأکید بر این موضوع که کودکان در کشور ما مظلوم‌ترین افراد در مصاف با رسانه‌ها هستند، گفت: در کشور ما به لحاظ ساز و کار حمایتی در حوزه مطبوعات، رادیو و تلویزیون، موسیقی، سینما و فضای مجازی از حقوق کودک حمایتی وجود ندارد و تنها در حوزه کتاب مصوبه‌ای از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی کتاب کودکان منتشر شده است که بر اساس آن مجوز انتشار کتاب کودک داده می‌شود.

    وی تصریح کرد: دقت و مراقبت دنیای غرب در مورد حقوق کودکان بسیار قابل تحسین است در حالی که در کشور ما این مبالاتی‌ها، غفلت‌ها، بی‌احتیاطی‌ها و تأملی که در بی‌پناه گذاشتن کودکان کرده‌ایم، اصلاً قابل اغماض نیست و باید تدابیری برای آن اندیشیده شود. در مورد نشریات کودکان، قانون مطبوعات کودکان، تبلیغات صدا و سیما، فضای مجازی و سایر رسانه‌هایی که در ارتباط با کودک هستند نیز نیازمند ژرف‌نگری بیشتر و قوانین و مقررات مناسب در این حوزه‌ها هستیم.


    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 18
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 17
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 16
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 15
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 14
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 13
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 10
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 7
    بررسی سازو‌کار حمایت از حقوق کودک در رسانه 6

     

     

     

    Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز:
 
نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500