چهارشنبه / ۱۱ مهر ۱۳۹۷ / ۱۳:۵۵
سرویس : پژوهش
کد خبر : ۱۳۳۶۹
گزارشگر : ۸۱
سرویس پژوهش

نشست تخصصی رسانه و فرهنگ اهدا عضو برگزار شد

بیمار مرگ مغزی شده می‌تواند تا 8 عضو خود را اهدا کند و 8 نفر را از مرگ مصلق برهاند و به زندگی بازگرداند به شرط آنکه این اطلاع‌رسانی در زمان مناسب انجام شده و خانواده او رضایت به این امر دهند

(چهارشنبه ۱۱ مهر ۱۳۹۷) ۱۳:۵۵

 نشست تخصصی «رسانه و فرهنگ اهدا عضو» بعد از ظهر روز سه‌شنبه 10 مهر ماه 1397با حضور فعالان و متخصصان اهداء عضو در دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزار شد

به گزارش روابط‌ عمومی دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها، در این نشست با حضور دکتر کتایون نجفی‌زاده، مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان، دکتر امید قبادی، نایب رئیس هیأت مدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان، دکتر ساناز دهقان، رئیس بخش پیوند عضو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ثریا قاسمی، بازیگر تئاتر و سینما و عضو رسمی هیأت امنای انجمن اهدای عضو ایرانیان، دکتر حمید ضیایی‌پرور، مدیرکل دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها و مهدی شهبازی، کارشناس و مجری این دفتر برگزار شد و مباحث محوری فرهنگ اهدای عضو و نقش رسانه‌ها در ترغیب مردم به اهدای عضو و نیز چالش‌ها و مسائل اساسی این حوزه از سوی فعالان و صاحبنظران این عرصه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

دکتر کتایون نجفی‌زاده، مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان به تشریح چگونگی مرگ مغزی و تفاوت آن با کما و چگونگی فعالیت خود در رابطه با اهدای عضو پرداخت و گفت: من جراح و فوق تخصص بیماری‌های ریوی هستم که با همکاری جمعی از متخصصان از سال 1379 کار پیوند ریه را در ایران آغاز کردیم. علت درگیر شدن من با این مسئله این بود که در بیماران نیازمند پیوند ریه می‌بایست از افراد مرگ مغزی استفاده می‌کردیم و چون بیماران مرگ مغزی کمی در اختیار ما گذاشته می‌شد، تصمیم‌ گرفتیم مستقیماً وارد قضیه اهداء عضو شویم.

وی در بیان چگونگی مرگ مغزی و تفاوت آن با کما گفت: ابتدا لازم است بدانیم که قلب انسان نیاز به یک منبع الکتریکی دارد تا عمل انقباض و تپش قلب ادامه پیدا کند. قلب برای ادامه فعالیت و تپش نیاز به یک باطری و منبع الکتریکی دارد که از جنس خود سلول‌های عصبی تشکیل شده است که می‌توانند فقط با جابجا کردن یون‌ها امواج الکتریکی ایجاد کنند. خاصیت دیگر قلب این است که قلب برای ادامه حیات نیاز به اکسیژن دارد و اگر این اکسیژن قطع شود قلب مثل یک خازن می‌تواند بدون آنکه به جایی وصل باشد در خارج از بدن به مدت6 تا 8 دقیقه به تپش خود ادامه دهد. همین امر موجب شده تا ما بتوانیم از اعضاء بیماران مرگ مغزی استفاده کنیم.

اگر به هر دلیلی ضربه‌ای به سر وارد شود که موجب ورم داخل مغز شود، از آنجایی که به دلیل سختی جمجمه این ورم در داخل جمجمه ایجاد می‌شود، فشار داخل مغز بالا می‌رود و باعث بسته شدن رگ‌های خون‌رساننده به مغز می‌شود که در نتیجه آن خون‌رسانی به مغز قطع شده و سلول‌های مغزی بعد از 7 تا 8 دقیقه می‌میرند. مرگ سلول‌ها موجب مرگ تنفس که در ساقه مغز است می‌شود و به دنبال آن قلب از تپش باز ‌می‌ایستد. پیش از اینها که دستگاه تنفس مصنوعی وجود نداشت، همه چیز همین‌جا تمام می‌شد و بیمار فوت می‌کرد اما امروزه با وجود دستگاه‌های تنفس مصنوعی قلب می‌تواند با اکسیژن‌رسانی به طور مصنوعی به تپش خود ادامه دهد. زمانی که فردی دچار مرگ مغزی می‌شود، بعد از 3 روز سلول‌های مغزی از بین می‌روند و دیگر هیچ برگشتی نیست. یعنی از زمان اعلام دانشگاه‌ هاروارد مبنی بر تعریف مرگ مغزی تاکنون حتی یک مورد مرگ مغزی مشاهده نشده که به زندگی باز گردد. زمانی که مرگ مغزی رخ می‌دهد موادی از بافت مغز آزاد می‌شود که می‌تواند همه سلول‌های بدن را از بین ببرد و در این حالت فرد محکوم به ایست قلبی می‌شود. به همین دلیل یک مریض مرگ مغزی شده را حداکثر تا 2 هفته می‌توان نگه داشت. البته هر ساعتی که می‌گذرد، آزاد شدن این مواد سمی می‌تواند باعث کاهش کیفیت اعضا شود تا جایی که دیگر هیچ ارگانی قابل استفاده نباشد. بنابراین در بیماران مرگ مغزی و اهداء عضو،گذشت زمان خیلی مهم است و افراد باید نسبت به آن آگاه باشند و بدانند بین مرگ مغزی و کما که نوعی از اختلالات هشیاری مغز است، تفاوت هست. به بیانی، در مرگ مغزی سلول‌ها از بین می‌روند اما در کما، سلول‌‌ها از بین نرفته‌اند بلکه فقط کار نمی‌کنند و ممکن است یک روزی بعد از رفع علت، دوباره به کار بیفتند.

وی به سه مورد از اختلالات هشیاری مغز اشاره کرد و زندگی نباتی، کما، و انسان  قفل شده را شامل این نوع اختلالات دانست که در هر یک از آنها احتمال بازگشت به زندگی برای فرد وجود دارد.

نجفی‌زاده اضافه کرد: در ظاهر ممکن است بیماران مرگ مغزی و بیمارانی که به کما رفته‌اند ظاهرشان به یک شکل باشد. هر دو قلبشان می‌زند، بدنشان گرم است و هشیار نیستند. اما علائمی در کما وجود دارد که در مرگ مغزی نیست. تنفس داشتن، سرفه زدن و بیان بعضی از جملات بعضی از علائم تشخیصی در افتراق کما و مرگ مغزی است.

وی عامل یک درصد از مرگ و میرها را ناشی از مرگ مغزی عنوان کرد و در رابطه با زمان اطلاع‌رسانی به خانواده این افراد جهت اهداء عضو گفت: لحظه وقوع حادثه وقت اطلاع‌رسانی نیست زیرا خانواده‌ها آنقدر استرس دارند که نمی‌توانند قضیه را بفهمند بنابراین باید از قبل اطلاع‌رسانی کرد.

وی در ادامه افزود: کشور اسپانیا رتبه اول اهدا عضو در جهان را داراست زیرا در آنجا آنقدر فرهنگ‌سازی شده که مردم همانقدر که با فوتبالشان آشنا هستند با اهدا عضو نیز آشنا هستندو زمان وقوع حادثه و رضایت‌گیری از خانواده بیمار بیشتر از 2 تا 5 دقیقه طول نمی‌کشد.

وی تأکید کرد: بیمار مرگ مغزی شده می‌تواند تا 8 عضو خود را اهدا کند و 8 نفر را از مرگ مطلق  به زندگی بازگرداند به شرط آنکه این اطلاع‌رسانی در زمان مناسب انجام شده و خانواده او رضایت به این امر دهند.

مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان به یکی از موفقیت‌های انجمن در فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی به جامعه اشاره کرد وگفت: در حال حاضر با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش اقداماتی صورت گرفته و طی آن با کمک دفتر تألیف کتاب‌های درسی، مبحث اهداء عضو وارد مباحث درسی 4 عنوان از کتاب‌های درسی شده است. تحقیقات نشان داده در خانواده کسانی که دچار مرگ مغزی شده و اعضای خود را اهداء کرده‌اند فرهنگ ایثار همواره یکی از اصول مهم زندگی این افراد و خانواده‌هایشان بوده است.

ما 11 سال بزرگترین مرکز  اهداء عضو را در بیمارستان مسیح دانشوری داشتیم. 3 سال در وزارت بهداشت در اداره پیوند بیماری‌های خاص مسئولیت داشتم  و متوجه شدم این اقدامات چیزی نیست که بخواهیم در بدنه دولت جا کنیم. بلکه انجمن‌ها هستند که می‌توانند با فرهنگ‌سازی این مسئله را در جامعه نهادینه کنند.

وی هدف انجمن اهداء عضو ایرانیان را ارتقاء فرهنگ اهدا عضو در جامعه عنوان کرد و افزود: انجمن اهداء عضو ایرانیان با کمک بزرگان اهدا و پیوند کشور همچون دکتر نوبخت، دکتر فاضل که دو هفته قبل از رحلت امام خمینی (ره) مجوز این کار را گرفتند و نیز دکتر ملک‌زاده، دکتر ماندگار و دکتر ملک حسینی تأسیس و راه‌اندازی شد و طی سال‌ها با فرهنگ‌سازی و تلاش مضاعف بانیان این انجمن، افراد بسیاری از جمله بزرگان فرهنگ و هنر کشور به آن پیوسته‌اند. زیرا معتقدیم که شرکت هنرمندان و سلبریتی‌ها در جامعه به‌عنوان الگوی جامعه که دارای فالورهای بسیار هستند می‌تواند انجمن را در رسیدن به اهداف خود یاری کند.

نجفی‌زاده تأکید کرد که اهداء عضو مرگ مغزی کاملاً رایگان است و هر عمل پیوند فقط در بیمارستان‌های دولتی و با نظارت دولت انجام می‌گیرد.

ثریا قاسمی، بازیگر تئاتر و سینما، و عضو رسمی هیأت امنای انجمن اهدای عضو ایرانیان در آغاز سخنان خود با اشاره به اینکه من به‌عنوان یک هنرمند در این جلسه حضور دارم و شغلم بازیگری است، گفت: هفته گذشته ما کارگردان بزرگ کشورمان آقای یدالله صمدی را که در کار هنر بسیار سالم و صادق و محترم بودند، به دلیل بیماری و در انتظار پیوند کبد از دست دادیم و نتوانستیم به او کمک کنیم. او در آرزوی ساخت یک کار سینمایی موزیکال که بسیار پیگیر آن بود، از دنیا رفت. من از تمامی جوان‌ها انتظار دارم مسئله اهداء عضو را در خانواده‌هایشان مطرح کرده و آنها را نسبت به حساسیت این امر آگاه کنند. زیرا مردم آگاه نیستند. من طی سفرهایی که به کشورهای مختلف داشتم متوجه شدم که هنوز انگلستان و اروپا با این قضیه مشکل دارند و در داخل کشور مردم آنقدر از این مقوله دور هستند که هیچکس چیزی در مورد آن نمی‌داند. بنابراین باید  در این زمینه اطلاع‌رسانی شود. من در اینجا به دو نکته اشاره می‌کنم: اول، اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها در زمینه اهدا عضو است. زیرا خانواده‌های عضو انجمن بخصوص  افراد مسن با این موضوع آشنایی ندارند. دوم، رسیدگی به وضعیت دریافت‌کنندگان عضو پیوندی است زیرا این افراد بعد از عمل نیاز به رسیدگی خاص دارند و خانواده‌های اکثر این افراد به دلیل مشکلات مالی از انجام این امر ناتوان هستند.

پیشنهاد من این است که ضمن تخصیص بودجه از تمامی کارگردانان و بازیگران کشور برای ساخت تله فیلم‌های 3 تا 5 دقیقه‌ای در مورد اهداف انجمن دعوت به ‌عمل آید. واین فیلم‌ها در تمامی سینماها قبل از نمایش فیلم اصلی به نمایش درآید و در تلویزیون نیز به همین صورت فیلم‌هایی با موضوع اهداء عضو ساخته شود.

دکتر حمید ضیایی‌پرور مدیرکل دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها،در رابطه با فعالیت‌های انجمن اهدای عضو ایرانیان و همکاری وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی در این زمینه گفت: در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حدود 17 سازمان و معاونت نظیر معاونت فرهنگی، هنری، قرآنی و اوقاف  امور خیریه وجود دارد که سخت با مردم در ارتباط هستند. ما لینک‌های ارتباطی خیلی گسترده‌ای با مردم داریم که می‌توانند اقداماتی را در این خصوص انجام دهند. این موضوع باید حتی در یک سطح بزرگتر مطرح شود و آقای دکتر سلطانی‌فر معاون امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی قول داده‌اند که این موضوع و اهمیت اهداء عضو را با وزیر مطرح کنند.

دکتر ساناز دهقان، رئیس بخش پیوند عضو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از دیگر سخنرانان این نشست در ارتباط با تعداد افراد مرگ مغزی و اهدا‌کننده عضو در ایران گفت: سال 1396 ما حدود 926 مورد اهداء عضو داشتیم. در شش ماهه اول سال 1397 این تعداد حدود 425 مورد اهدا بود. نکته جالب در اینجا اهدا‌کنندگانچند ارگانی بودند. در حال حاضر اکثر اهداکنندگان حداقل 2 ارگان اهدایی دارند و آمار تک ارگانی‌ها بسیار کم شده است. بیشترین آمار نیز مربوط به شهر یاسوج است که به دلیل فرهنگ‌سازی خوبی که در آن استان انجام شده این آمار رو به افزایش است.

وی در بیان اهمیت نقش رسانه در آگاه‌سازی افراد جامعه و خانواده‌ها نسبت به اهداء عضوافراد مرگ مغزی گفت: نقش رسانه در بیان تفاوت مرگ مغزی و کما بسیار مهم است و خانواده‌ها باید بدانند که فرد مرگ مغزی شده برگشت‌ناپذیر است. این مسئله باید به‌خوبی در رسانه‌ها مطرح و تفکیک شود تا در زمان وقوع حادثه و جلب رضایت خانواده‌ها مشکل‌ساز نشود.

دکتر امید قبادی، نایب رئیس هیأت مدیره انجمن اهداء عضو ایرانیان در مورد آمار وقوع مرگ مغزی و اهداء عضو گفت: در ایران در حال حاضر با جمعیت 80 میلیون نفری، 16 هزار تصادف رخ می‌دهد که حدود 5 تا 8 هزار نفر از آنها با مرگ مغزی فوت می‌کنند. یک در صد از مرگ‌ و میرها ناشی از مرگ مغزی و 99 درصد از آنها در اثر مرگ قلبی است. این رقم یک درصدی شامل 5 تا 8 هزار نفر است که از این تعداد حدود 3 هزار نفر قابلیت اهداء عضو دارند. متأسفانه سال گذشته با توجه به بیشترین آمار افراد مرگ مغزی، تعداد 926 نفر اعضای خود را اهدا کردند. یعنی کمتر از 1000 نفر به عبارتی، کمتر از یک سوم به اهداء عضو رسیدند. این در حالی است که ما 25 هزار بیمار نیازمند پیوند عضو در لیست انتظار داریم. تازه اینها کسانی هستند که وضعیت مالی و اجتماعی ثبت‌نام و شرکت در این لیست را داشته‌اند.یعنی تعداد بیشتری هم هستند که در این لیست ثبت‌نام نشده‌اند. از این 25 هزار نفر، روزی 7 تا 10 نفر فوت می‌‌کنند یعنی در هر 2 تا 3 ساعت یک نفر، و به‌ عبارتی، در سال حدود 3 هزار نفر فوت می‌کنند.

طبق یک جمع‌بندی، از هر 300 مرگ مغزی قابل اهدا، 2100 نفر به اهدا نمی‌رسند. در حالی که هر مرگ مغزی می‌تواند 8 ارگان اهدا کنند. از این تعداد 900 نفر به اهدا رسیده‌اند. حداقل ارگان اهدایی در هر مرگ مغزی 3 ارگان است که خبر خوبی است یعنی سال گذشته حدود 6 هزار ارگان پیوندی بدون آنکه پیوند شوند خاکسپاری شدند. به عبارت دیگر در دوراهی بین نجات 6 هزار انسان و خاکسپاری 6 هزار ارگان ما خاکسپاری 6 هزار ارگان را انتخاب کردیم.

در سال حدود 7 تا 10 هزار نفر از 25 هزار نیازمند پیوند عضو فوت می‌کنند و اگر 50 درصد از آنهایی که رضایت نداده‌اند رضایت به این امر بدهند و حدود 2000نفر به اهداء عضو برسند، هیچ فرزند ایران زمین به خاطر نرسیدن ارگان پیوندی فوت نمی‌کند. سال گذشته 32 کودک زیر 12 سال در بیمارستان شهید رجایی پیوند قلب شدند، اما 17 نفر از دست رفتند.

وی در بیان مشکل اهداء عضو و عدم رضایت خانواده‌ها به این امر گفت: آیا دلیل این امر مشکل نوعدوستی ایرانی‌ها نیست؟ که محال است؛ زیرا به‌عنوان یک مدرس بین‌المللی و سفر به کشورهای مختلف دنیا در تحقیقات خود متوجه شده‌ام که جوگیرتر و احساسی‌تر از ایرانی‌ها هیچکس در دنیا نیست و از این بابت در دنیا بی‌نظیر هستند و مشکل در ناآگاهی و عدم شناخت خانواده‌ها از مرگ مغزی است.

دکتر قبادی با اشاره به رتبه اول ایران در خاورمیانه از لحاظ متخصص و عمل پیوند عضو گفت: ما در یک بیمارستان در شیراز 700 مورد پیوند کبد در یک سال انجام دادیم و از این لحاظ در دنیا اول هستیم. دومین رتبه به یک بیمارستان در کالیفرنیا اختصاص دارد. باید گفت تمامی تجهیزات بیمارستانی و امکانات و انواع پیوندها در ایران به اندازه کافی وجود دارد و از بابت شروع نیز مشکلی نیست. زیرا در 31 اردیبهشت سال 1368 دکتر ایرج فاضل پدر اهداء عضو ایران اولین فتوا را از امام خمینی(ره) گرفتند و سال 1370 نیز مقام معظم رهبری فتوای مجوز را دادند و الان یک حکم حکومتی و شرعی برای انجام این کار را داریم و هیچ مرجعی نمی‌تواند مانع انجام این کار شود. من 15 سال است که در ایران کار می‌کنم و در این دوره حمایت‌ها خوب بوده و اگر مشکل بوده مربوط به خود ماست.

وی به مشکلات اهداء عضو در بیماران مرگ مغزی اشاره کرد و افزود: مردم مرگ مغزی را نمی‌شناسند و تا این فرهنگ نهادینه نشود، نمی‌توان آن را پذیرفت . شهر بارسلونا در اسپانیا 26 سال است که مقام اول اهدا عضو را در دنیا دارد و مردم همانقدر که فوتبال را می‌شناسند اهداء عضو را نیز می‌شناسند و رضایت‌گیری از خانواده‌های بیمار بیش از 3 تا 5 دقیقه طول نمی‌کشد. بررسی‌هایی که در این کشور انجام شده، نشان می‌دهد که تمامی برنامه‌ها و اقدامات و کارهایی که در ارتباط با بیماران مرگ مغزی و پیوند اعضا در این کشور انجام می‌شود، همه آنها به‌صورت مستند از رسانه‌ها پخش می‌شود. البته صدا و سیما در این زمینه خوب کار کرده اما هنوز جای کار دارد. ما در بخش اول این موضوع مشکل داریم یعنی اگر خانواده‌‌ای متوجه مرگ مغزی فرد آسیب‌دیده در خانواده شود، به اهداء عضو رضایت می‌دهد. ولی به دلیل ناآگاهی نسبت به مرگ مغزی، تا آخرین لحظه امید به بازگشت بیمار دارند و منتظر معجزه هستند که این نیاز به یک کار فرهنگی دارد.

دکتر قبادی در بیان نظام سه ضلعی سلامت گفت: در سه ضلعی نظام سلامت، پزشک، بیمار و تجهیزات پزشکی وجود دارد و درمان در این سه ضلع انجام و تمام می‌شود. اما در چهارضلعی اهداء عضو، آگاهی اجتماعی نیز اضافه می‌شود. در سه پایه اهداء عضو ، 50 درصد فرهنگ، 20 درصد علم، و 30 درصد ساختار نقش دارد. این کار فرهنگی وظیفه شرعی و عرفی اصحاب رسانه است که بیشتر از پزشکان است و باید با فرهنگ‌سازی این امر را در جامعه نهادینه کنند.

وی درزمینه فعالیت سامانه اهداء عضو و چگونگی عضویت افراد و دریافت کارت اهداء عضو گفت: سامانه اهداء عضو به نشانی WWW.ehda.center یک سامانه رسمی اهداء عضو است که اولین بار در سال 1393 توسط دکتر هاشمی افتتاح شد. به این ترتیب هر کس می‌توانست در این سامانه ثبت‌نام کرده و کارت عضویت دریافت کند. اما بعد ازمدتی متوجه شدیم که ارسال کارت به درب منازل بامشکلات زیادی همراه است. زمانی که تلگرام فیلتر نشده بود یک بات (bot) تلگرام درست کردیم که باعث شد آمار اهداء اعضا 6 برابر ارتقاء پیدا کند و در این رابطه به ما ثابت شد که مشکل دوم مردم ایران نوعدوستی نیست بلکه خستگی و بی‌حوصلگی در طی کردن مراحل عضویت است. بنابراین بعد از فیلتر تلگرام، سیستم پیامک و ussp راه‌اندازی شد که افراد از طریق ارسال کد ملی با موبایل به شماره 3432 می‌توانستند در سیستم عضو شوند. مدت زمان انجام این مراحل کمتر از یک دقیقه است که کارت اهداء عضو از طریق موبایل برای افراد ارسال می‌شود. این سیستم برای اولین بار در دنیا ایجاد شده و این کارت در سامانه مرکزی ثبت می‌شود،به این ترتیب تمامی استان‌ها به آن دسترسی دارند. انجام این کار باعث افزایش آمار اهداء عضو به 42 برابر در بیماران مرگ مغزی شد که نشان‌ می‌داد عدم آگاهی نسبت به مسئله اهداء عضو بیماران مرگ مغزییکی از موانع اساسی در انجام این عمل است. طبق بررسی‌های انجام شده آمار ثبت‌نام از طریق ussp نسبت به پیامک 2 برابر بیشتر بود ولی نسبت ثبت‌نامی‌ها از طریق سایت کمتر بود. در یک جمله می‌توان گفت 95 درصد کارت‌های دریافتی از طریق پیامک و ussp بوده و در این مورد تعداد خانم‌ها بیشتر از آقایان بود.

نایب رئیس هیأت مدیره انجمن اهداء عضو ایرانیان در ادامه سخنان خود به تبیین سیر صعودی آمار اهدا عضو در بیماران مرگ مغزی پرداخت و افزود: در طول سال‌هایی که اهداء عضو در ایران انجام شده این نمودار سیر صعودی داشته است. از سال 1389 این روند افزایشی بوده یعنی در سال 1384 حدود 120 اهداکننده داشتیم که الان حدود 1000 نفر شده یعنی 900 درصد افزایش یافته است. این روند نشان می‌دهد که مردم باید آگاهی پیدا کنند و آگاهی هم فقط توسط تدوین یک پیوست فرهنگی برای ارگان‌های مختلف ایجاد می‌شود. در این جریان درخواست ما از وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی این است که به‌عنوان یک قوای سیاستگذار و ناظر برای مؤسسات و اجتماعات تحت نظارت خود یک پیوست مطبوعاتی ایجاد کنند تا بر اساس آن هر روزنامه و نشریه‌ای جهت آگاهی‌بخشی و تنویر افکار عمو‌می بخشی از مطالب خود را به این موضوع اختصاص دهد.


 

لینک فیلم ها:

http://https//www.aparat.com/v/a1kuh/4%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%8810_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF

http://https//www.aparat.com/v/aCn9O/5%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%88111_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF


 https://www.aparat.com/v/aCn9O/5%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%88110_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AFhttp://

https://www.aparat.com/v/n0VK9/6%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%88218_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF

 https://www.aparat.com/v/p7R6j/7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%8812_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF

 https://www.aparat.com/v/CKtxq/8%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%88410_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF

https://www.aparat.com/v/oKe4Q/9%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%8857_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF

https://www.aparat.com/v/31LGH/10%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%8866_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF

https://www.aparat.com/v/lZrG6/11%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%B9%D8%B6%D9%88726_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 


 

تعداد بازدید : ۲۶۱
(چهارشنبه ۱۱ مهر ۱۳۹۷) ۱۳:۵۵
پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید