• گزارش اولیه نشست تخصصی آسیب‌شناسی زبان فارسی در مطبوعات
  • ۱۴:۰۷ (یکشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۸)
  • آشنایی با اقدامات مطبوعات برای درست‌نویسی
  •  

    به گزارش روابط عمومی دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها اولین هم‌اندیشی تخصصی «آسیب‌شناسی زبان فارسی در مطبوعات» روز ‌شنبه 11 خرداد ماه 1398 از ساعت11 الی 13در محل سالن اجتماعات دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزارشد. این نشست با حضورجناب آقای دکترعلیرضا حسینی پاکدهی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، جناب آقای دکترحسن ذوالفقاری مدیرگروه آموزش زبان فارسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکترشهرام اقبال‌زاده پژوهشگرو منتقد ادبی، جناب آقای مهدی شادخواست نویسنده و پژوهشگر و جناب آقای مهدی شهبازی کارشناس دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها و عموم علاقمندان برگزار شد.

    محورهای این نشست عبارتند از: راهبردهای مطبوعات برای درست‌نویسی و نحوه نگارش زبان فارسی، آشنایی با اقدامات مطبوعات برای درست‌نویسی، بررسی علل کاربرد کلمات بیگانه در مطبوعات و ضرورت تدوین معیارهای شاخص برای درست نویسی در مطبوعات.

    در آغاز آقای مهدی شهبازی کارشناس ارشد دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها با ارائه تاریخچه کوتاهی از شکل‌گیری زبان و ادبیات فارسی در جای جای جهان از سخنرانان نشست خواست به این پرسش اصلی که"فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای حفظ زبان و ادبیات فارسی چه اقداماتی انجام داده است؟" پاسخ گویند.

    اولین سخنران این نشست دکتر علیرضا پاکدهی بود. وی با تاکید بر عوامل چندگانه موثر بر آشفتگی زبانی به جایگاه رسانه‌ها در این خصوص پرداخت. پاکدهی با اشاره به انقلاب‌های دموکراتیک و سیاسی در جهان و تاثیرات مثبت این انقلاب‌ها بر رشد مطبوعات تاکید کرد که چگونه این روند روبه رشد و تعیین مطبوعات به عنوان رکن چهارم دموکراسی در ادامه به فراموشی سپرده شد و با رشد شرکت‌های چندملیتی به عنوان غول‌های جدید رسانه‌ای باعث شد نقش مثبت مطبوعات کم‌رنگ شود و جایگاه و نقش رسانه‌ها خصوصا مطبوعات با رشد و سرعت برق‌آسای تکنولوژی تضعیف شود. این عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به وظیفه نهادهای مشخصی همچون فرهنگستان زبان و ادب فارسی در فرهنگ‌سازی واژگان متناسب جدید بر این نکته تاکید کرد که تاخیر فرهنگستان در همه حوزه‌های تکنولوژیک باعث شده تا به موقع وارد عمل نشوند و متاسفانه این تاخر زیاد و گاهاً بدسلیقگی‌های رخ داده باعث شده فرهنگستان مورد تمسخر کودکانمان نیز قرار گیرد. واژه‌هایی همچون درازآویز تزئینی(کراوات) یا کش‌لقمه(پیتزا) و یا مالشی بر دانش(پاک‌کن) از این مقوله برشمرده شد. دکتر پاکدهی پیروی نکردن از یک نظام اجتماعی مورد نیاز در این خصوص، عدم وجود شرایط و آزمون‌های ضروری ورود به عرصه مطبوعات،  سیاست‌زدگی و بینش سیاسی ضعیف همکاران مطبوعاتی، برخورد انفعالی مردم با مقوله زبان، ضعف کتاب‌های درسی و آموزش رسمی و دانشگاهی کشور، بی‌اهمیت گرفته شدن کیفیت زبان و ادبیات فارسی از سوی دانشجویان، متداول و عادی سازی خطاهای نگارشی، کم‌دانشی، بی‌دقتی، سستی و غیرحرفه‌ای بودن روزنامه‌نگاران را به عنوان معضلات و آسیب‌های زبان و ادبیات فارسی برشمرد.

    آقای دکتر اقبال‌زاده به عنوان دومین سخنران این نشست نیز به تاخیر فرهنگستان در واژه‌سازی متناسب با رشد تکنولوژی اشاره داشتند. اقبال‌زاده به آشفتگی عمیق موجود در متون نظری ترجمه شده به زبان فارسی پرداخت و بر این نکته تاکید کرد که صدا و سیما به‌صورت مداوم در حال ایجاد اغتشاش در این زمینه است. عوامل دیگر اغتشاش آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها هستند. وی با انتقاد از خالی شدن دانشگاه‌ها از انسان‌های فرهیخته و اهل فن به تضعیف آموزش عشق به زبان فارسی و وطن در بین دانشجویان اشاره کرد. به باور ایشان اغتشاش زبانی انحطاط فرهنگی را به همراه آورده است.

    دکتر ذوالفقاری به عنوان سومین سخنران این نشست با تاکید بر این نکته که وضعیت زبان فارسی در هیچ‌کجا خوب نیست و در مطبوعات بدتر است. به نقش، جایگاه و تلاش‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای تعدیل این وضعیت اشاره داشتند. ذوالفقاری درازنویسی و حشو را به عنوان دو مشکل اصلی در زمینه تضعیف زبان فارسی تلقی کرد. ایجاد اداره ویرایش در معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اجرای طرح ارزیابی سالانه مطبوعات، آموزش مدون درست‌نویسی و نگارش مطبوعاتی از سوی معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ وارشاداسلامی، ایجاد جایزه درست‌نویسی در جشنواره‌های مرتبط، پژوهش در مقایسه زبان و و تطور آن در زبان و ادبیات فارسی از جمله راهکارهای ارائه شده از سوی آقای دکتر ذوالفقاری برشمرده شد.

    آقای شادخواست به‌عنوان آخرین سخنران مرحله اول نشست نیز به حشو و درازنویسی در مطبوعات اشاره کردند و چند نمونه از اشتباهات رایج در زبان فارسی را برشمردند. وی چندگانگی رسم‌الخط، سرهم‌نویسی‌، جدانویسی، هم سرهم‌نویسی و هم جدانویسی، بازنگری در شیوه رسم‌الخط، لزوم آموزش کوتاه‌نویسی و درست‌نویسی به خبرنگاران، برگزاری کارگاه‌های ویرایش برای ارتقا دانش روزنامه‌نگاران و شاغلان مطبوعاتی و ایجاد ابزارهای تشویقی را به عنوان مهم‌ترین راه‌کارها در خصوص حفظ اصالت زبان و ادبیات فارسی برشمردند.

    در قسمت دوم نشست آقای پاکدهی با اشاره به کتاب مزخرفات فارسی به نقش زبان به عنوان وسیله‌ای برای انتقال فرهنگ از نسلی به نسل دیگر اشاره داشت و تاکید کرد زبان همانند موجود زنده‌ای است که قوانین لایتغیر را نمی‌پذیرد و پذیرای تغییرات است و این ما هستیم که باید قوانین ضروری و خاصی برایش داشته باشیم تا همراه با تغییرات روز و تغییرات تکنولوژیک آن‌را روزآمد کنیم. ایشان با طرح این سوال که لفظ مقدم است یا معنا؛ هردو را مکمل یکدیگر دانست و رعایت دستور زبان و درست‌نویسی را یک ضرورت قطعی دانست.

    دکتر اقبال‌زاده در قسمت دوم سخنان خود بر ضرورت بازنگری در رویدادهای موثر بر زبان فارسی تاکید کرد و افزود باید مشخص شود چه اتفاقاتی باعث شده که زبان فارسی زبانی الکن شود. وی بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های نادرست فرهنگی، رویکردهای نادرست صدا و سیما، مهار افسارگسیخته رشد تکنولوژی، رفع تاخر فرهنگی و ناهمزمانی پدیده‌های تکنولوژیک با عملکرد ما در حفظ زبان تاکید کرد.

    در پایان مجری نشست آقای مهدی شهبازی ساعتی را به پرسش و پاسخ حاضران و علاقمندان اختصاص داد.

    گزارش نهایی نشست به زودی روی سایت قرار خواهد گرفت 

    عکس از :نصرت ال.. فرجی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی
    نشست زبان فارسی

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز:
 
نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500