سه شنبه / ۳۰ مهر ۱۳۹۸ / ۱۱:۱۰
سرویس : دفتر مطالعات
کد خبر : ۱۴۰۹۱
گزارشگر : ۲۳۷۷۳
سرویس دفتر مطالعات
دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها بررسی کرد

نقش و تأثیر استارت آپ‌ها در اقتصاد رسانه

نشست تخصصی «استارت‌آپ‌ها و اقتصاد رسانه» روز چهارشنبه 24 مهر ماه با حضور متخصصان و پژوهشگران حوزه رسانه و استارت‌‌آپ در دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزار شد.

(سه شنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۸) ۱۱:۱۰
به گزارش روابط‌عمومی دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها، در این نشست که با حضور دکتر امیر لعلی، فعال رسانه؛ رضا قربانی، رئیس هیات مدیره موسسه تراکنش؛ بنیامین عباسی، پژوهشگر حوزه استارآپ‌ها؛ و سعید سیاهپوش، مدیر توسعه بازار شرکت سیتکس و جمعی از فعالان حوزه رسانه برگزار شد، نقش استارت آپ‌ها در اقتصاد رسانه‌ و تأثیر فعالیت‌های نوآورانه بر حوزه‌های کسب و کار رسانه‌ای مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

سخنرانان این نشست ضمن توضیح و تبیین مفهوم استارت آپ، به تشریح ویژگی‌ها و روند شکل‌گیری استارت‌آپ، کاربرد و نقش استارت‌آپ در مدیریت رسانه، مراحل جذب سرمایه، نوآوری و بهره‌وری در رسانه‌های دولتی و خصوصی، منابع کسب درآمد رسانه‌، مگا رسانه‌ها، محدودیت و مطلوبیت محتوایی، و تاثیر نو‌‌اوری در اقتصاد رسانه پرداختند.

در ابتدای این نشست بنیامین عباسی، مدیر فنی شرکت سیتکس و پژوهشگر حوزه استارت‌آپ‌ها با بیان تعریفی از استارت‌آپ گفت: استارت‌آپ یک فرهنگ و وضعیت ذهنی است که طی آن افراد تلاش می‌کنند تا به یک ایده و راه‌حلی که موجود نیست، برسند. راهی که اصلاً واضح و روشن نیست و هیچ تضمینی هم وجود ندارد که در آن مسیر موفقیتی به دست بیاید.

وی افزود: در استارت‌آپ ما می‌خواهیم به یک نوع فرهنگ و نگاه واحد برسیم و تا زمانی که برای هدف خود تلاش می‌کنیم و تمام زندگیمان را برای موفقیت یک شرکت یا مجموعه می‌گذاریم، آن‌وقت می‌توان گفت داریم کار استارت‌آپی انجام می‌دهیم.

عباسی تصریح کرد: استارت‌آپ‌ها سرعت رشد خیلی بالایی دارند و می‌توانند کاربران و پول زیادی را به خود جذب کنند تا آن مشکلی را که عمومی است حل کنند. اما قبل از شروع استارت‌آپ باید یک ایده وجود داشته باشد. ایده باید دارای چهار ویژگی باشد: در ابتدا ایده باید تخریب‌کننده باشد، دوم، تحقیقات بازار را انجام داده باشد. سوم، ایده شکل گرفته باشد. چهارم، مالکیت معنوی را حفظ کند.

وی افزود: ایده باید خصوصیت تخریب‌کنندگی داشته باشد و بتواند بازار را تکان دهد. به این معنی که بازار را یا از بین ببرد، یا عوض کند و یا بازارسازی کند. آن وقت می‌توان گفت آن ایده مهم است. البته ارائه ایده به این معنی نیست که هیچ‌کس آن را انجام نداده باشد، بلکه شما باید اولین نفری باشید که آن کار را انجام می‌دهید و این خیلی مهم است.

مدیر فنی شرکت سیتکس اظهار کرد: در استارت‌تاپ‌ها ما یک تام‌لاین استارت‌آپی داریم و باید ببینیم فضای استارت‌آپی از کجا باید شروع شده و به کجا برسد. در آغاز فعالیت، ما کسب و کار خود را از (0) شروع نمی‌کنیم بلکه از (2-) آغاز می‌کنیم. یعنی ایده‌ای داریم که نمی‌دانیم موفق می‌شود یا نه. ایده باید شکل بگیرد و چارچوب پیدا کند تا بتوان آن را پیاده‌سازی کرد. ایده در گذر زمان می‌تواند خیلی تغییر کند. بعد از آن می‌توان به مرحله عمل رسید. اینجا آن لحظه صفری است که شما دارید کار می‌کنید. پس از آن باید ایده را به ارزشمندی رسانده و یک محصول اولیه کوچک و قابل اتکا تولید کرد.

 

نقش و تأثیر استارت آپ‌ها در اقتصاد رسانه  

این پژوهشگر مراحل شکل‌گیری و رشد استارت آپ را شامل جذب سرمایه، رشد و توسعه و خروج از کسب و کار عنوان کرد و افزود: در مرحله جذب سرمایه، بحث بذرافشانی مطرح است، یعنی پول و سرمایه مردم جذب شده و استارت‌آپ راه‌اندازی می‌شود. در مرحله جذب سرمایه استارت‌آپی، جذب سرمایه بیشتری انجام می‌شود و استار‌ت‌آپ وارد فضای شتاب‌دهندگی می‌شود. در اینجا ابزارهای لازم نظیر جا و مکان و مشاور و مارکت برای شتاب‌دهندگی در اختیار شما قرار می‌گیرد تا استارت‌آپ رشد کند. زمان تولید نهایی محصول و عرضه آن به بازار رسانه کمک می‌کند و می‌گوید که بازخوردها چیست و آیا محصول می‌تواند توسعه پیدا کرده و حتی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی رشد کند؟ همچنین برای نفوذ به مارکت می‌توان از افراد تاثیرگذار و مارکتینگ مشورت گرفت و از تجربه‌های آن‌ها برای جذب بهتر مارکتینگ کمک گرفت.

وی چرخه بازخورد در استارت‌آپ را بسیار مهم دانست و تاکید کرد: تا زمانی که بازار و عموم مردم محصول را نپذیرند فایده‌ای ندارد و اینجاست که روابط عمومی و رسانه وارد عمل شده و با دریافت بازخوردها و ارائه تصویر روشن از نگرش مردم نسبت به محصول نشان می‌دهند که آیا استارت‌آپ می‌تواند به درآمدزایی برسد یا خیر؟

وی ادامه داد: زمانی که استارت‌آپ به درآمدزایی رسید، می‌توان یک بازه زمانی دیگر برای آن تعریف کرد و کار را به جلو برد. در این مرحله می‌توان برای استارت‌آپ مدیر عامل تعیین و نقش بنیان‌گذار استارت‌آپ را  فقط به‌عنوان یک سهامدار حفظ کرد. در فاز خروج از کسب و کار نیز شما می‌توانید تصمیم  بگیرید که به کار خود ادامه دهید و در رشد و توسعه استارت‌آپ بکوشید و یا سهام خود را فروخته و از استارت‌آپ خارج شده و دنبال بیزینس دیگری بروید.

رضا قربانی، رئیس هیئت مدیره موسسه تراکنش با اشاره به موضوع بحث خود در مورد کاربرد و نقش استارت‌آپ‌ها در حوزه رسانه گفت: استارت‌آپ نه بحث اجتماعی و سیاسی است و نه حتی فکری، بلکه استارت آپ یک بحث کاملاً اقتصادی و کسب و کاری است.

وی افزود: افراد، کسب‌وکارها و کشورها برای رشد و توسعه خود سه راه بیشتر ندارند. در مرحله اول، بحث سرمایه و سرمایه‌گذاری مطرح است. سرمایه معادل پول و یا هر چیز دیگری است که در یک زمان کم قابلیت تبدیل شدن به چیز دیگر را داشته باشد. در اینجا اگر سرمایه نداشتیم سراغ بهره‌وری می‌رویم. وقتی از بهره‌وری صحبت می‌کنیم یعنی یک کسب و‌کاری که نسبت بخش‌های تولیدی و کسب وکاری آن پررنگ‌تر از بخش ستادی آن باشد. ما در روزنامه نیز چنین ساختاری را داریم. یعنی روزنامه‌هایی که تیم تحریریه قوی دارند و آنها حرف اول را می‌زنند. زمانی که به سمت فضای بهره‌وری می‌رویم رشد محدود است و در برابر آن مفهومی به نام نوآوری مطرح می‌شود.

قربانی تأکید کرد: نوآوری عاملی است که می‌تواند باعث رشد و توسعه و گسترش کسب‌وکارها شود. در نوآوری انسان از چارچوب خودش خارج می‌شود و ایده‌های خلاقانه ارائه می‌دهد که این موضوع با چارچوب‌های بهره‌وری جور درنمی‌آید.

به‌عنوان مثال نوآوری برای خالق فیس‌بوک توانست منجر به کسب درآمد 70 میلیارد دلار دارایی خالص شود. در استارت‌آپ‌ها ما با نوآوری سر و کار داریم که فراتر از بحث سرمایه و بهره‌‌وری است. نوآوری فقط در ارائه محصول جدید نیست، بلکه زمانی که شما یک کار قدیمی را با 10 برابر کیفیت بیشتر انجام می‌دهید نوعی نوآوری کرده‌اید.

رئیس هیئت مدیره مؤسسه تراکنش ضمن بیان تعریف استارت‌آپ از قول «استیو بلنک» گفت: استارت آپ در سازمانی که در جست‌وجوی یک مدل کسب وکار قابل تکرار و مقیاس‌پذیر باشد، شکل می‌گیرد. مقیاس‌پذیری خصوصیتی است که یک استارت‌آپ را از یک کسب‌وکار کوچک متمایز می‌کند یعنی با هدف منابع محدود دستاوردهای نامحدودی به دست آوریم. هم‌چنین، «اریک ریس» معتقد است استارت‌آپ یک نهاد انسانی است که برای ارائه یک محصول یا خدمت جدید در شرایطی که ابهام بالایی وجود دارد به‌وجود آمده است.

وی با اشاره به این نکته که رسانه هم می‌تواند یک کسب‌وکار باشد، اظهار کرد: ما سال‌ها رسانه‌ها را دولتی دیده‌ایم و اساساً نمی‌خواهیم قبول کنیم که رسانه هم یک کسب‌وکار است. فضای رسانه‌ها در ایران از زمانی که رسانه‌های دولتی در ایران شکل گرفتند با فضای رسانه‌ها در دنیا متفاوت است. در کشورهای دیگر رسانه‌ها بر اساس یک نیاز در فضای بازار خلق شدند در حالی که در ایران وسیله‌ای برای پیش‌برد اهداف دولت‌ها محسوب می‌شوند. به همین دلیل نگاه ما به رسانه‌ها خیلی مهم است.

قربانی رسانه‌های بخش خصوصی را کسب و کارهایی دانست که هدف اول و آخر آن‌ها کسب سود است. بنابراین رسانه برای تأمین منابع مالی و رسیدن به اهداف خود متکی به منابع درآمدی خود است.

وی آگهی‌ها را بخش دیگری از منابع درآمدی رسانه‌ها عنوان کرد و افزود: این مدل از درآمد در دنیا با چالش‌های جدی روبروست. زیرا فروش آگهی‌ها در دنیا رو به کاهش است. فروش رسانه نیز یکی دیگر از درآمدهای رسانه است اما ما چقدر به این موضوع فکر کرده‌ایم که محتوایی که در فضای آنلاین تولید می‌شود باید برای آن پول پرداخت شود. همیشه یک ترسی از بابت شبه‌رسانه‌هایی که خلق شده‌اند وجود داشته است این شبه‌رسانه‌ها باعث شده‌اند تا همیشه بترسیم و رسانه‌ها در کسب وکار خود تنبل بار بیایند و احساس نکنند که مطلبی را که تولید می‌کنند می‌توانند بفروشند.

دکتر امیر لعلی، فعال رسانه و سخنران دیگر این نشست گفت: استارت‌آپ به معنای نوین آن برای ارائه راه‌حل مشکلات و محدودیت‌ها آمده  که این راه‌حل‌ها در حوزه رسانه همیشه مورد چالش بوده است.

وی افزود: اولین نیاز یک رسانه جذب مخاطب است. رسانه با فروش محتوا مخاطب به دست می‌آورد و زمانی که بخواهد آگهی جذب کند، مخاطب خود را نیز می‌فروشد. رسانه‌ها برای جذب مخاطبان بیشتر باید نوآوری داشته باشند به همین دلیل رسانه‌های تخصصی به‌وجود آمدند. اما هیچ یک از کارهای آن‌ها نوآورانه و خلاقانه نبود و یا در نوآوری‌هایشان زیاد موفق نبودند، به همین دلیل به اندازه کافی سود نداشتند. در رسانه حداقل 51 درصد کار باید فرهنگی باشد، اگر چنین نباشد، رسانه شکست خواهد خورد. نسبت کار فرهنگی در رسانه باید نسبت به سایر بخش‌ها بیشتر باشد، به خصوص در بخش خصوصی.

 

نقش و تأثیر استارت آپ‌ها در اقتصاد رسانه

این فعال رسانه تأکید کرد: آنچه در دوره اخیر در تغییر روند رسانه‌ها اتفاق افتاده وجود مگارسانه‌ها یا رسانه‌هایی است که زنجیروار به رسانه‌های دیگر متصل شده‌اند. رسانه‌ها برای آنکه مخاطب جذب کنند از رسانه‌های دیگری کمک می‌گیرند تا بتوانند پیام خود را منتقل کنند. زیرا مخاطب در جایی که رسانه زاده شده دیگر وجود ندارد و مخاطب جای دیگری پراکنده است. بنابراین رسانه باید زنجیره رسانه‌ای ایجاد کند تا در رسانه دیگر دیده شود. مصداق این گواه صدا و سیما، روزنامه شرق، خبرگزاری ایسنا و جمعی از رسانه‌ها هستند که در تلگرام کانال دارند و تولید محتوا می‌کنند.

وی گفت: در اقتصاد رسانه ما می‌گوییم رسانه دارای بازارهای دوجانبه است. یعنی در یک بازار هم آگهی می‌فروشد و هم محتوا. به عبارتی دو محصول مستقل در یک بازار مشابه به فروش می‌رسند و ما در کمتر اتفاق اقتصادی این موضوع را مشاهده می‌کنیم.  

لعلی اظهار کرد: یکی از بحران‌هایی که رسانه‌ها همواره با آن مواجه هستند بحث مخاطب است و امروزه به واسطه جذب مخاطب بیشتر رسانه‌های جدیدی شکل گرفته‌اند که می‌توان گفت همه آن‌ها در قالب استارت‌آپ‌ها به‌ وجود آمده‌اند.

یک زمان مخاطب برای به‌دست آوردن رسانه خود هزینه می‌کرد اما امروزه  بستر عرضه محتوا آزاد است و هر کسی می‌تواند تولید محتوا کند. در این دوره مصرف‌کننده و تولیدکننده یکی شده‌اند. این امر ناشی از محدودیت‌هایی است که در رسانه برای عرضه محتوا وجود داشته است. این نیاز موجب شده استارت‌آپ‌هایی شکل بگیرند که عرضه رسانه را نامحدود کنند. به همین دلیل شما امروز می‌توانید در کانال تلگرام هرمحتوایی را با دسته‌بندی‌های مختلف موضوعی به‌دست بیاورید. این روند موجب شده «رسانه‌های باز» شکل بگیرند. در این رسانه‌ها دیگر محدودیت انتشار محتوا وجود ندارد.

وی با بیان اینکه امروز دیگر تیراژ، شاخص ارزیابی عملکرد رسانه نیست گفت: مفهوم تیراژ دیگر از بین رفته و لایک (engagement) اهمیت یافته است. در رسانه‌های امروز در فضاهای استارت‌آپی، حوزه انتشار عکس و فیلم، بستر تولید محتوا و تحلیل عادات مصرفی مخاطبان می‌تواند نیاز رسانه به جذب مخاطب بیشتر را فراهم کند. در این فضا شما هر قدر بخواهید می‌توانید محتوا تولید کنید و مخاطبان بیشتری را درگیر کنید. علاوه بر این، چیزی به اسم محدودیت وجود ندارد و ما با عنصر مطلوبیت سر و کار داریم. محبوبیت تقریبا نامحدود است و شما برای آگاهی هیچ محدودیتی ندارید و مطلوبیت شما کاهش پیدا نمی‌کند. به همین دلیل است که ما هر روز در صفحات تلگرام می‌گردیم، ولی خسته نمی‌شویم. استارت‌آپ‌ها موجب شده‌اند که رسانه‌ها کاهش قیمت نداشته باشند. در اینجا اقتصاد رسانه با توجه به رخدادهای تکنولوژیکی از یک نقطه‌ای به بعد بازار دو جانبه ندارد و وارد بازار تک‌جانبه می‌شود. امروزه شرکت‌ها در قالب محتوای جذاب‌تری تبلیغ می‌کنند اما در این بازار اگر صاحبان رسانه به فکر نباشند که در 2 یا 5 سال آینده چگونه مخاطبان خود را درگیر مباحث و چالش‌های خود کنند، ممکن است سرنوشت غم‌انگیزی پیدا کنند.  

در ادامه این نشست، سعید سیاهپوش، مدیر توسعه بازار شرکت سیتکس با اشاره به بحث تأثیر نوآوری در اقتصاد رسانه گفت: استارت‌آپ‌ها می‌توانند مانند یک تیغ دو لبه عمل کنند. تشخیص اینکه هر نوآوری، تحول و ایده‌ای نیکوست، با باغبانی است که از آن فضا نگهداری می‌کند.

وی افزود: زمانی که ما از فعالیت اقتصادی صحبت می‌کنیم، باید ببینیم آن فعالیت بر اساس چه رسالتی شکل گرفته و به چه هدفی می‌خواهد برسد. اگر بخواهیم شاخصه اصلی رسانه موفق را بیان کنیم باید بگوییم رسانه تأثیرگذار رسانه‌ای است که در راستای شکل‌گیری هدف اولیه خود فعالیت می‌کند. در فضای کسب وکار و رسانه و در هر فضای دیگری نیز موفقیت حاصل نخواهد شد مگر با استفاده از علم روز و استفاده از نوآوری‌ها و ایده‌های خلاقانه.

مدیر توسعه بازار شرکت سیتکس، رسانه را بستری ارتباطی برای رساندن پیام به مخاطب دانست که بر مبنای ارتباطات یکسویه شکل گرفته است و افزود: با گذشت زمان و ظهور تکنولوژی‌های ارتباطی هنوز مفهوم رسانه عوض نشده ولی دامنه فعالیت و بسترهای ارتباطی آن افزایش پیدا کرده است. به‌تدریج با بروز پدیده اینترنت، فضای کسب‌وکارها توسعه یافته و مفاهیمی چون: رسانه‌های اجتماعی و شبکه‌های اجتماعی خلق شدند که شاخصه اصلی آن‌ها در مقایسه با رسانه‌های سنتی‌ مانند رادیو و تلویزیون و روزنامه‌ها، رویکرد دوسویه آنها بود. فضایی که در آن مخاطب فرصتی برای گفتن نظراتش به صورت مستقیم و رو در رو با صاحب رسانه پیدا می‌کرد. به این ترتیب قدرت و تمرکز صاحب رسانه و فرستنده کمتر شد و مخاطب فرصت اظهار نظر پیدا کرد.

نقش و تأثیر استارت آپ‌ها در اقتصاد رسانه

وی ضمن بیان تعریف رسانه اظهار کرد: رسانه شامل بسترهای ارتباطی مختلف و متعدد برای تولید محتوا با فرمت‌ها و قالب‌های متعدد مانند ویدئو، صوت، نوشتار، لینک و دیگر سایت‌ها برای مخاطبان با سلایق و تفکرات و تعاملات و تمایلات مختلف است. در اینجا نقش تکنولوژی، نوآوری و استارت‌آپ‌ها پررنگ‌تر می‌شود. وقتی صحبت از بسترهای ارتباطی می‌کنیم باید زیرساخت‌های آن شناسایی و ایجاد شود که در اینجا نقش استارت‌آپ‌ها و ایده های نوآورانه چشمگیر می‌شود و باید از ایده‌ها و خلاقیت‌ها و نوآوری‌های استارت‌آپی استفاده کرد. وقتی می‌خواهیم مخاطبان مختلفی را مورد خطاب قرار دهیم برای شناسایی و رصد آنها و رساندن پیام به آنها نیازمند استفاده از تکنولوژی و نوآوری و ایده‌های استارت‌‌آپی هستیم.

سیاهپوش تأکید کرد: ما در مواجهه با تکنولوژی و نوآوری چاره‌ای جز مراقبت نداریم چون اگر مقاومت کنیم بسترهای ارتباطی آنقدر گسترش یافته‌اند که پیام‌هایی که نباید، به مخاطبانی که نباید ارسال می‌شوند.

وی شبکه اینستاگرام را یکی از پرمخاطب‌ترین بسترهای ارتباطی و شبکه اجتماعی در ایران و خیلی از کشورهای دنیا دانست و افزود: امروزه در فضای کسب‌وکاری ایران هیچ شبکه تلویزیونی که با بودجه میلیاردی کار کند را پیدا نمی‌کنید که در اینستاگرام فعالیتی نداشته باشد. در هیچ کارت بیزنس فرد موفقی نخواهید دید که آدرس اینستاگرام نداشته باشد. این همان شبکه‌ای بود که قبلاً قابلیت انتشار عکس را داشت اما بعدها قابلیت دایرکت و استوری به آن افزوده شد، به‌طوری که امروزه تبدیل به یک بستر ارتباطی قوی و تأگیرگذار شده است که  توسط فیس‌بوک که روزی خودش یک استارت‌آپ بود خریداری شده و میلیاردها دلار روی آن ارزشگذاری شده است.

وی تأکید کرد: برای رونق اقتصادی باید چرخه حیات یک مجموعه درست حرکت کند تا استارت‌آپ‌ها خلق شوند، رشد کنند و به بلوغ برسند. این استارت‌آپ‌ها می‌توانند خود استارت آپ‌های دیگری را خلق کرده، و با فراهم‌سازی زمینه‌های رشد، آنها را به بلوغ برسانند.

 

تعداد بازدید : ۱۷۵
(سه شنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۸) ۱۱:۱۰
پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید